
In de praktijk
Een werkwijze krijgt pas betekenis in de praktijk. Hier lees je hoe mijn aanpak eruitziet in concrete situaties, welke interventies ik doe in het hier-en-nu en wat dat oplevert voor teams en organisaties.
De kern
In elke opdracht staan dezelfde kernvragen centraal:
- Waarom willen we veranderen?
- Wat is de gewenste situatie?
- Wat is de huidige situatie?
- Waarom is het tot nu toe nog niet gelukt?
- Wat is er nodig om dichter bij de gewenste situatie te komen?
Van daaruit bepalen we samen een passende aanpak. Soms door eerst te handelen en te ervaren, soms door meer analyse. Altijd gericht op beweging en eigenaarschap.
Analyse gekoppeld aan actie
De analyse ontstaat tijdens het werken en kent verschillende vormen, afhankelijk van de vraag en de betrokkenen:
Patronen in het hier-en-nu
Ik observeer wat er gebeurt wanneer mensen samenwerken, bijvoorbeeld in overleggen. Ik geef hierop feedback:
• herkennen jullie dit?
• draagt dit bij aan het gezamenlijke doel?
• wat helpt wél?
Zo ontstaat leren in het moment.
Gesprekken voeren
Ik voer gesprekken met betrokkenen, individueel en in groepen.
Deze gesprekken zijn vaak al een interventie: ze maken patronen zichtbaar en zetten mensen aan tot een eerste stap.
Samenhang en notities
Ik breng samenhang aan tussen doelen, inspanningen en praktijk. Waar nodig bestudeer ik plannen, beleidsstukken en structuren.
Mijn rol
Afhankelijk van de situatie neem ik tijdelijk het voortouw of werk ik meer reflecterend.
Het doel is steeds hetzelfde: dat de organisatie het weer zelf kan dragen.
Hierin ben ik meerzijdig partijdig:
Ik zie gedrag altijd als onderdeel van een systeem. Er is geen schuld, wel verantwoordelijkheid.
Daarom ben ik meerzijdig partijdig en help ik mensen om hun eigen invloed weer te zien en te nemen.
Voorbeeld
Tijdens een vergadering sloot ik aan bij een team dat samen een traject inging. Ik startte met een eenvoudige vraag: wat is jullie gezamenlijke vraag voor dit traject?
Er volgde geen direct antwoord. Sommigen bleven stil, anderen namen het woord. Het gesprek bleef versnipperd en individueel. In plaats van het gesprek inhoudelijk verder te trekken, benoemde ik wat ik in het moment zag gebeuren: wie sprak, wie stil bleef en wat dat deed met het gesprek. Ik deed dat meerzijdig partijdig, zonder iemand aan te wijzen. En stelde vragen als: draagt dit bij aan een gezamenlijk antwoord? Wat is er nodig om samen tot één vraag te komen? Daarmee nodigde ik het team uit om niet alleen over de inhoud te praten, maar ook te reflecteren op hun manier van samenwerken.
Gaandeweg werden patronen zichtbaar: hoe stilte en spreken elkaar beïnvloedden, hoe mensen vooral vanuit zichzelf reageerden en wat dat deed met het gezamenlijke doel. Vanuit die reflectie ontstond langzaam een gedeelde vraag.
In dit proces benoem ik steeds zowel wat helpend is voor het team als wat de samenwerking belemmert. Ik stel vragen als: waarom zijn jullie samen een team? Waarvoor staan jullie aan de lat? En hoe worden jullie daarin ondersteund door de organisatie?
Zo ontstaat niet alleen duidelijkheid over de gezamenlijke opgave, maar ook inzicht in hoe het team samenwerkt, en wat daarin nodig is om verder te komen.
Ervaring van een opdrachtgever
"Ik heb met veel plezier samengewerkt met Herma tijdens een teamcoachingstraject dat zij bij ons heeft begeleid. Ons team is van nature actiegericht en heeft een groot hart voor de leerling, maar we vonden het soms lastig om effectief samen op het onderwijs te reflecteren en structureel te werken aan gezamenlijke doelen
Herma weet precies wat er nodig is om zo’n team verder te brengen. Ze brengt rust en vertraging aan waar dat nodig is, verbindt mensen en maakt bespreekbaar wat gezegd moet worden om doelgericht te kunnen werken. Haar scherpte in observeren en het geven van effectieve, vaak subtiele feedback is indrukwekkend. Die kleine interventies zorgen steevast voor grote verschuivingen dat is kenmerkend voor haar werkwijze.
Wat het traject concreet heeft opgeleverd?
-Elke vergadering eindigt nu met één heldere afspraak: wie doet wat vóór wanneer?
-In spannende gesprekken blijven we één zin langer in het ongemak, waardoor echte helderheid ontstaat in plaats van het gesprek te snel afronden.
-Na elk besluit benoemen we expliciet wat dit betekent voor ons gedrag morgen, niet ergens later dit jaar.
Dankzij Herma werkt ons team met meer focus, eigenaarschap en onderlinge verbinding. Ik beveel haar van harte aan voor iedere organisatie die wil investeren in professioneel teamwork en duurzaam gedrag."
Erik van den Berg - teamleider VMBO basis, kader & docent BWI bij Ichtus College Kampen